Gazeteci kimdir diye kendi kendime hep düşündüm. Bir insan neden onca meslek arasından gazeteci olmayı seçer ki… Özellikle de ifade özgürlüğünün sallantıda olduğu bir ülkede. Bunu nereden mi çıkarıyorum neredeyse her hafta işini yaptığı için gözaltına alınan hatta tutuklanan gazetecilerin varlığından. Bizim dışımızda hiçbir meslek grubunda görülmez işini yaptığı için cezalandırılmak. Bu bağlamda anlatacağım sizlere gazetecinin kim olduğunu. Karakter özelliklerini, duruşunu, olaylara karşı bakış açısını. Tabi ki anlatacaklarım benim ütopyamdaki gazeteci idealini yansıtacak. Ülkemizde bu ideale uyan gazeteciler muhakkak vardır, benim de gelişerek ve öğrenerek olmak istediğim cesur ve başarılı örneklerdir kendileri.
Evet gelelim gazetecinin özelliklerine; en önemli özelliği sorgulamasıdır sorgulamayan kişiden gazeteci olmaz, açık ve net söylüyorum. Eğer önünüze gelen her bilgiyi direkt kabul ediyor ve o bilgiyle hayatınıza devam ediyor hatta o bilgiyi başkalarıyla da paylaşıyorsanız siz bu iş için uygun kişi değilsiniz. Çünkü gazeteci edindiği bilgileri araştırır, birkaç farklı kaynaktan teyit eder, akıl ve vicdan süzgecinden geçirir, kamu yararı gözeterek haber değeri taşıyıp taşımadığını değerlendirir, tüm bu aşamaları geçen bilgi halka sunulmaya hazır hale gelir. Gazeteci, emir almaz, yönlendirilmez, haberini yazarken hesap verdiği tek şey vicdanıdır. Haberi yazmak için bilgisayarının başına geçtiğinde elde ettiği verileri bir madencinin yaptığı gibi işleyerek haber diline uygun bir şekilde yazar. Tam burada şunu belirtmekte fayda var, her klavyenin başına geçen ve kendine gazeteciyim diyen gazeteci değildir. Paraya tamah edenler kendine gazeteci derken utanmıyor mu acaba diye düşünmeden edemiyorum. Zira kalemini satanların gazeteleri, ekranları doldurduğu bir dönemdeyiz.
Konfor alanını terk edemeyenden de gazeteci olmaz, gazeteci bir asker gibi gece gündüz görevine hazır olmalı ve karşılaşacağı bütün zorluklara rağmen görevini yerine getirmelidir. Haber yaparken meslektaşlarımın saldırıya uğradığı durumlar maalesef sıklıkla yaşanıyor. Yine de mesleğe küsmeden her gün işlerine giderek halkı haber alma haklarından mahrum bırakmıyorlar. Zaten haber alma hakkı hep üretmeyen kişiler tarafından engelleniyor. Üreten kişi emeğe saygı duymasını bilir.
Gazetecinin olmazsa olmaz özelliği cesur olmasıdır. Cesur olmayan bir gazeteci haksızlığı, hukuksuzluğu, yolsuzluğu ortaya çıkaramaz, korkar. Gazeteci okumayı öğrendiğinden beri okuyan kişidir, kendini geliştirdikçe ufku genişler, bilgisi ve haber kaynakları çoğalır. Şimdiye kadar saydığım özelliklerle anlaşılıyor ki, gazeteci olunmaz gazeteci doğulur. Gazeteciye has özelliklerle doğan kişi bir de akademik eğitim gördüyse işte onun potansiyelinin önünde hiçbir güç, hiçbir baskı unsuru duramaz. Diploma her şey değildir ancak eğitim önemlidir. Kişilik özellikleri bu meslek için uygun olan bir kişi eğer kendini okul okumamış olmasına rağmen geliştirip, donanımlı bir şekilde yetiştirdiyse ona boynum kıldan incedir. Ancak okuyanla okumayan bir olur mu diye sorarsak olmayacağı çok açıktır. Eğitim zekayı kibarlaştırır, etik öğretir ve en önemlisi de değerlerine sahip çıkabilme kudreti verir. Bu cümleleri okurken peki ya tecrübe bu işin neresinde diyeceksiniz belki, yapraksız ağaç ne kadar yalın ve sönükse teorisiz tecrübe de o kadar sıradan ve estetik becerilerden yoksun kalır bana göre. Daha anlaşılır bir şekilde ifade etmem gerekirse gazetecilik mesleğinin teorik bilgisine, etiklerine, iletişim kavramlarının nasıl ortaya çıktığına hakim olmayan bir gazetecinin yıldızı uzun süre parlayamaz. İlla ki bir noktada duvara toslar.
Gazetecinin hedefleri; daima güncel ve doğru bilgiyi halka ulaştırmak, sesini duyuramayanların sesi olmak, toplumu aydınlatarak adeta bir kültür işçisi görevi görmektir. Halktan, sanattan, spordan, tarihten, siyaset ve felsefeden kopuk bir gazeteci gözü, kulağı kapalı bir şekilde haber yapan kişidir ve takip edilmemelidir. Bir gün kendisinin düşeceği uçurumdan onu takip edenler de düşebilir.
Gazeteciden influencer, fenomen, şovmen olmaz, olursa artık o kişi gazeteci değildir. Gazetecinin ilk amacı para kazanmak değil doğru bilgiyi yaymaktır. Bu şiarla kendini yetiştiren gazeteci pek âlâ kanaat önderi olabilir. Kanaat önderleri topluma yol gösteren, halkın yararı için uğraş veren kimselerdir ve bir gazeteci için o evreye gelmek büyük bir başarıdır. Ancak maalesef nitelikli hiçbir şeye kıymet vermeyen toplumumuz influencerları ve sosyal medya fenomenlerini kanaat önderi görmektedir. Bahsettiğim kişilerin halkı olumsuz yönde etkileyip dolandırmaktan başka yaptığı bir şey olmamasına rağmen sosyal medya hesapları milyon takipçilidir. Bizim toplumumuzun handikapıda bu işte. Sorsan herkes kınar ama iş tepki koymaya gelince tek tıkla takipten çıkma refleksini bile gösteremezler.
Gazeteci kimdir, diye sormuştuk değil mi? Kalemini vicdanı bilip şahsi menfaatleri uğruna satmayandır. Sorgulayan, araştıran, doğruluğunu teyit ettiği haberleri halka sunmaktan korkmayan, cesur ve gözü pek kişilerdir. Böyle gazetecilerin sayısının artmasını temenni ediyorum. Başka bir yazımda görüşmek üzere…
|